PDA

View Full Version : Cách viết báo



friends_72245
02-26-08, 01:50:22 AM
Hôm nay vừa nói chuyện với anh LongBM, Vân thấy mình sơ suất quá. Số này chỉ giao cho các bạn topic trong khi training chưa tới nơi tới chốn. Thật ra, lúc đầu tớ nghĩ nên để các bạn sáng tạo theo cách của mình. Mấy lần đầu tớ viết cũng thế mà, các chị bảo viết theo hướng A thì nhất định phải tìm cách trèo sang B mới chịu được nên tớ cũng không muốn can thiệp nhiều vào bài của các bạn. Nhưng do thực tế của câu lạc bộ, trong topic này, mình xin nói về một số điều hiểu biết (hoặc cũng có thể là kinh nghiệm) của bản thân.

I. Cách làm 1 nhà báo

1. Nhà báo là người luôn tinh và thính
Nếu bạn tinh mắt và thính tai, chủ đề viết luôn luôn ở xung quanh các bạn: từ chuyện lớp có buổi liên hoan đến chuyện học hành thi cử. Khi viết 1 bài báo cho trước chủ đề, việc nghe ngóng sẽ giúp bạn rất nhiều trong việc giảm bớt số người được phỏng vấn. Vd, chỉ là ý kiến của mọi người về cách đánh giá thời lượng nghỉ học, đơn giản bạn chỉ cần đứng ở bản tin vài lần là có thể nắm bắt ý kiến cộng đồng.

2. Nhà báo là người biết thâm nhập
Bạn viết 1 bài về vệ sinh an toàn thực phẩm của sinh viên mà chưa từng 1 lần ra ngồi quán Cóc? Bạn viết 1 bài về phương tiện đi lại của sinh viên mà chưa từng 1 lần đi xe buýt? Thử hỏi bài báo của bạn sao hấp dẫn được. Thâm nhập thực tế là điều rất cần ở 1 nhà báo.

3. Nhà báo là người biết đặt mình vào vị trí của mọi người
Bạn nên tự đặt câu hỏi: Bạn viết cho đối tượng nào đọc? Đối tượng đó đang cần gì? Tinh thần ở FPT là đề cao tự sướng. Nhưng với một nhà báo, tự sướng nhiều quá cũng đồng nghĩa với việc làm giảm chất lượng ngòi bút của mình. Vd: Tất cả mọi người đều đang rất phấn khởi và hài lòng về chuyến đi dã ngoại của trường, bạn kô thể viết 1 bài nói rằng "Tôi rất chán". Và nếu như thực sự bạn có cảm nghĩ khác số đông thì tốt nhất kô nên nhận đề tài đó. Có 1 câu thế này muốn tặng mọi người : "Đừng viết những gì mình muốn viết mà hãy viết những gì độc giả muốn đọc".

4. Nhà báo là người đi theo hướng người khác kô ngờ tới
Mới, mới, và mới. Mới kô chỉ trong chủ đề, tin tức mà còn trong cách thể hiện, cách viết. Trong buổi giao lưu hôm nọ, bạn Ninh có hỏi 1 câu về sự cạnh tranh của tờ "Cóc thèm đọc" với thông tin nóng hổi với báo chúng ta. Và câu trả lời nhận được tớ nghĩ là đã quá đầy đủ. Đó là cần tìm ra điểm số đông kô nhìn thấy trong 1 sự kiện cũ hoặc thay đổi cách viết của mình.

5. Nhà báo là người thích gây sự
Kô sợ tai tiếng, kô sợ gây sự là điều chúng ta rất cần. Dĩ nhiên có những điều chúng ta cần đắn đo khi viết nhưng nhìn chung nếu đã viết 1 bài để chửi thì phải ra chửi.

6. Nhà báo là người biết hi sinh
Hi sinh những buổi đi chơi để đi lấy tin, hi sinh thời gian ngủ để đi họp, hi sinh nhiều thứ khác nữa kô nói lên bằng lời được. Khi đã xác định hi sinh rồi thì đừng bao giờ kêu ca. Vì đó là niềm ham thích.

II. Cách viết 1 bài báo

1. Quan sát và ý tưởng
Như mình đã nói ở trên, topic của 1 bài báo được tìm thấy ngay trong cuộc sống. Và để tìm ra nó chỉ có mỗi cách là quan sát và lắng nghe. Và chú ý ghi lại những gì mình bất chợt nhìn thấy. Vì đôi khi có những điều lúc đó mình thấy rất hay nhưng lại chưa đủ để chuyển thành 1 topic, tốt nhất cứ ghi lại để đợi những quan sát tiếp theo. Nếu kô ghi lại, ý tưởng, cảm xúc sẽ thoảng qua như 1 cơn gió thôi.

2. Viết khung bài trước
Có ý tưởng và một chút thực tế rồi, bạn nên viết dàn ý của bài báo. Một bài báo cũng giống như 1 bài essay, cần có bố cục rõ ràng, làm sao cho người đọc vừa liếc qua đã hiểu ý định bạn định viết. Khi tớ viết bài này, tớ cũng viết 2 phần lớn trước rồi liệt kê các phần nhỏ, cuối cùng mới viết đến details bên trong.

2. Lấy thông tin
Lên được khung báo, bạn sẽ biết mình nên đi tìm những thông tin gì? focus vào đối tượng nào?(Nếu kô thông tin rất rộng lớn, bạn sẽ chẳng biết bắt đầu từ đâu.) Lúc này, bạn quan sát tập trung hơn vào cái bạn muốn tìm. Lấy xong thông tin thì gần như cái gì trong bài viết tương lai đã rất rõ ràng trong sổ tay của bạn rồi. Nếu có máy ảnh thì chụp thêm hình.

3. Viết hoàn chỉnh
Bây giờ chỉ việc chắp các phần lại + thêm từ ngữ là thành 1 bài báo. Đặt thêm các tít gật gân nữa là được.

4. Check lại
Công việc này để đảm bảo câu chữ của bạn kô lủng củng thôi.


Chúc các bạn có những bài viết xuất sắc.
Có gì cần thảo luận chúng ta nói chuyện thẳng thắn với nhau nhé để cùng nhau phát triển.

bupbebac
03-01-08, 08:25:24 PM
Thanks vì bài viết nhé, đọc hay quá đi (chắc tớ chẳng bao h trở thành nhà báo được mất, hi sinh j chứ hi sinh chơi thì :(( )
My lover viết có khác, iu quá :x

Thành.Mắm
03-02-08, 01:04:34 AM
Thanks vì bài viết nhé, đọc hay quá đi (chắc tớ chẳng bao h trở thành nhà báo được mất, hi sinh j chứ hi sinh chơi thì )
My lover viết có khác, iu quá

mặc dù biết là ko nên tự kiêu nhưng nhiều khi cũng đừng nghĩ mình ko làm đc đièu người khác làm thế chứ... :D ... em thử viết 1 bài đi, lại hay hơn bài của Vân thì sao nhỉ ... ;)) ...

friends_72245
03-02-08, 09:41:15 AM
Mình có đính chính về cách viết 1 chút.
Cách này mình chưa đủ trình làm nhưng có 1 người bạn comment trên blog của mình nên mình copy vào đây để các bạn tham khảo.
Khá khó đấy.
"Điểm 2, phần II: "Viết khung trước cho bài báo. Trong đó có nói một bài viết cần phải có bố cục rõ ràng, làm sao cho người đọc chỉ cần nhìn lướt qua đã biết bạn viết gì." Điều này tất nhiên là đúng trong viết văn, nhưng không đúng trong viết báo. Trên thực tế, viết báo cần hấp dẫn. Có nhiều cách để làm cho bài báo hấp dẫn, từ việc chọn chủ đề đến cách tiếp cận đến ngôn ngữ, hình ảnh... trong bài. Một cách phổ biến đó là dẫn dắt người đọc theo dõi từ đầu đến cuối bài viết. Để dẫn dắt được bạn đọc ngày nay vốn đang thừa mứa thông tin thì ngoài yếu tố mới lạ còn cần phải tuân thủ theo một mô hình tổ chức bài là "rải tiền vàng trên đường đi". Lý thuyết này rất mới, nghĩa là bạn nên biết "để dành" những chi tiết hay và phân bố đều từ đầu cho đến cuối, tựa như bạn rải những đồng tiền vàng dọc đường đi để dụ người ta đến cái đích mà bạn muốn vậy. Vì thế, đôi khi không cần phải để người ta biết trước cái gì đang chờ đợi họ ở đằng xa kia, mà chỉ cần biết đó là một cái rất hấp dẫn".

Chắc cách này dành cho những bạn đã viết chắc rồi. Chứ nếu mới viết nên theo cách 1.
Chúc các bạn thành công.

Thành.Mắm
03-02-08, 12:25:35 PM
"Điểm 2, phần II: "Viết khung trước cho bài báo. Trong đó có nói một bài viết cần phải có bố cục rõ ràng, làm sao cho người đọc chỉ cần nhìn lướt qua đã biết bạn viết gì." Điều này tất nhiên là đúng trong viết văn, nhưng không đúng trong viết báo.

Tin vắn người ta vẫn viết thế đc ... ^^! ...

nhìn chung kiểu này dành để đưa tin là chính, chứ không đặt yêu cầu cao về tính hấp dẫn ... ^^! ... không biết thế có đúng ko cô Vân nhỉ ... ;)) ...

friends_72245
03-02-08, 01:32:35 PM
Tin vắn người ta vẫn viết thế đc ... ^^! ...

nhìn chung kiểu này dành để đưa tin là chính, chứ không đặt yêu cầu cao về tính hấp dẫn ... ^^! ... không biết thế có đúng ko cô Vân nhỉ ... ;)) ...


Thật ra theo em thì cái nào cũng có thể viết theo khung. Vd, anh thấy trên Cóc Đọc bây giờ, hầu hết các bài phóng sự là viết theo khung.
Ở trình độ nghiệp dư của Cóc Đọc, viết như thế là ổn rồi. Còn đối với các báo lớn, các phóng sự, đặc biệt là phóng sự điều tra, viết hay kinh khủng luôn. Cứ gọi là bắt người ta phải đọc từ đầu tới cuối, kô bỏ sót chữ nào.

Còn tin vắn thì khung là cái tưởng tượng ở trong đầu thôi vì nó chỉ là 1 paragraph nên kô cần phải ghi tiêu đề in đậm trên mỗi phần như bài dài.

P/s: Lần sau đừng có gọi em là cô. Nghe như ..... ấy.
Và tất cả những người đã từng gọi mình là cô nữa.:action02: (trừ trẻ con dưới 5 tuổi >:D<)

LongBM
03-02-08, 04:57:41 PM
Lý thuyết vẫn chỉ là lý thuyết :D. Cứ nhẩy vào chiến trận chiến đấu, mọi người comment cho mới tiến bộ được :D. Bị chê nhiều mới tốt, bị chửi nhiều mới khôn, bị dọa giết là thành công và bị trù dập là đúng hướng ;))

friends_72245
03-02-08, 08:46:39 PM
Lý thuyết vẫn chỉ là lý thuyết :D. Cứ nhẩy vào chiến trận chiến đấu, mọi người comment cho mới tiến bộ được :D. Bị chê nhiều mới tốt, bị chửi nhiều mới khôn, bị dọa giết là thành công và bị trù dập là đúng hướng ;))


Em cũng muốn mọi người thử viết, tự sáng tạo. Nhưng hỏi đến báo, ai cũng : "Tớ chẳng biết viết cái gì, viết như thế nào". Hic.

bupbebac
03-02-08, 10:52:22 PM
mặc dù biết là ko nên tự kiêu nhưng nhiều khi cũng đừng nghĩ mình ko làm đc đièu người khác làm thế chứ... :D ... em thử viết 1 bài đi, lại hay hơn bài của Vân thì sao nhỉ ... ;)) ...

Cảm ơn anh Thành nhé, em tự tin lên nhiều rồi. Sẽ viết ngay 1 bài... ca ngợi anh Thành (chắc chắn là ca ngợi ai chứ ca ngợi anh thì em viết hay hơn Vân rồi :">)
@Vân: sắp xếp cho tớ 1 tối nhá: dạy tớ viết báo này, và quan trọng nhất là bọn mình sẽ...:">

8+1
03-02-08, 11:47:46 PM
@Yến: viết thì cứ viết thôi, tại sao lại đặt việc "viết báo" xa rời tầm tay của mình thế nhỉ. Bài viết luận lúc thi vào FU cũng có thể coi là viết 1 bài báo được rồi

friends_72245
03-03-08, 12:02:56 AM
To Yến: Em yêu. Em định chọn chủ đề gì mà lại hẹn anh vào buổi tối?? ;)) Đừng viết gì để thiên hạ cười chê nhé.
Àh, mà nói cho em biết đó. Cùng một sự vật, một sự việc, người ta có thể QUAN SÁT dưới nhiều góc nhìn để mang lại hứng thú cho người đọc. Cái lí thuyết này đã được biết hôm giao lưu rồi đó. Em đừng quên khi ... nhé

bupbebac
03-03-08, 12:18:00 AM
To Hải: cảm ơn cậu nhé. Tớ đã hiểu ra được phần nào rồi.
To Vân: Anh iu, anh yên tâm. khi mà chúng mình..., em sẽ quan sát thật kỹ đủ mọi góc độ theo đúng bài giảng của anh luôn. Còn có viết lại để độc giả đọc không thì còn tùy thuộc vào việc anh muốn hay không thôi:">

LongBM
03-03-08, 12:37:14 AM
Thúi úa, thúi úa ;))

Thành.Mắm
03-03-08, 12:37:52 AM
Đôi khi ... nhìn cách mọi người quan sát 1 vấn đề cũng rất hay ...
gọi là ... học cách quan sát người khác quan sát ... :D ...

@Yến: mới đọc reply đã thấy hay rồi .. :love09: .. cứ liều viết đi em ơi, như lời ngài Tổng BT báo Cóc thèm Đọc nói ý ... ;)) ...

bupbebac
03-03-08, 09:55:47 AM
@ a.Thành & a.Long: sao lại lỡ nòng lào mà bắt lạt em.cứ đợi đấy nhé. em nà em....khóc ngay đây. :(( :(( :((
@ Vân: sao tối qua em chờ mãi anh iu không đến? :(

Mèo bạc hà
03-03-08, 10:46:39 AM
vân ơi, đợt đến giao tớ thử 1 topic tớ viết đc ko? Cũng định thử tay nghề xem ntn nhưng chả có đề tài j để mình tập trung hết. :|

LongBM
03-03-08, 10:55:03 AM
Bốc phét và spam có vẻ là lên tay đấy, bài thì chưa thấy...

bupbebac
03-03-08, 12:03:50 PM
@ LongBM : lý thuyết và thực hành là 2 chuyện khác nhau mà anh. em mà cho ra được tác phẩm hay như cóc thèm đọc của anh thì...8->
@ Nhi : em iu,em định viết báo à? viết đi em rồi đưa nhuận bút anh giữ cho, em nhé:-*

friends_72245
03-03-08, 01:11:55 PM
To Yến: Lại 1 điều em còn thiếu nữa là "TÍNH CHỦ ĐỘNG". Em là nhà báo mà, mạnh dạn lên em. Anh biết em là "phái yếu" và nên anh chủ động trước nhưng đôi khi sự chủ động của em sẽ làm công việc suôn sẻ hơn. Khi anh quên, sao em không gọi điện cho anh, đến tận nhà anh (đừng quên mang theo đồ nghề nhé). Rèn luyện tính chủ động sẽ giúp em nhanh chóng có được thông tin cần thiết. Nhớ nhé.

To Nhi: Vân đọc blog của Nhi hay lắm. Sao Nhi không đăng kí tham gia câu lạc bộ từ đầu nhỉ??? Sắp có buổi training rồi đấy. Nhi có muốn đi học kô?? Đăng kí đi.

Em cũng muốn mọi người thử viết, tự sáng tạo. Nhưng hỏi đến báo, ai cũng : "Tớ chẳng biết viết cái gì, viết như thế nào". Hic.


vân ơi, đợt đến giao tớ thử 1 topic tớ viết đc ko? Cũng định thử tay nghề xem ntn nhưng chả có đề tài j để mình tập trung hết.

Hơn nữa vấn đề của Nhi là vấn đề chung của mọi người. Nhưng thường thì theo Vân, các topic tự mình tìm bao giờ cũng tâm huyết hơn các topic do người khác giao.

To anh Long: Nếu các member của câu lạc bộ Phóng viên đến tìm sự giúp đỡ của anh (đặc biệt các đối tượng nhiệt tình như Yến), anh đừng làm ngơ nhé.

To anh Thành: Sao kô thấy anh thử phóng bút bài nào nhỉ????

Thành.Mắm
03-03-08, 07:40:44 PM
anh phóng linh tinh đc 2 bài trên số 1 và 2 rồi đấy ... :"> ...

anh cũng muốn tham gia để có vàí xu đổ xăng nhưng dạo này ... nhà trường thu mua bài tập với số lượng lớn ... ko theo ko đc ... thành ra chả phóng thêm đc tí nào cả ... T__T ... buồn thối ... :-< ...

àh mà ... đợt tới ... thu xếp xong mấy vụ tình nguyện ... anh đăng kí tham gia CLB với nhé ...

nghe đồn CLB có nhiều bổng và lộc lắm ... :love09: ...

LongBM
03-03-08, 08:00:46 PM
@Y: Lại....
@Vân: Ai nhờ chứ Y thì thoai: ko giúp
@Thành: Phóng ... đi em

bupbebac
03-03-08, 09:15:33 PM
@ a.Thành: anh phóng linh tinh là phóng j vậy anh?:-? ;))
@ a.Long: "lại..." tức là sao ạ?
@ Vân: em muốn chủ động lâu rồi ấy chứ. Nhưng con gái bọn em vốn đã nhút nhát rồi mà, chỉ sợ chủ động rùi bị anh...đẩy ra thì chít :">.nhưng mừ anh đã bật đèn xanh rùi thì lần sau em sẽ...:">

Thành.Mắm
03-03-08, 10:44:32 PM
đang ở trong địa phẩn của "Ao làng" thì phóng đc cái gì chứ ... ;)) ...

@a.LongBM + Vân: hồi trước thầy Khánh có cho em 1 bản "Sổ tay phóng viên Reuters", nhưng mà em chưa có lúc nào đọc đc ... Anh với Vân có lấy tham khảo thì PM em nhá, em nghĩ là nó sẽ có ích lắm ... :D ...

Seiji
03-04-08, 12:49:10 PM
đang ở trong địa phẩn của "Ao làng" thì phóng đc cái gì chứ ... ;)) ...

@a.LongBM + Vân: hồi trước thầy Khánh có cho em 1 bản "Sổ tay phóng viên Reuters", nhưng mà em chưa có lúc nào đọc đc ... Anh với Vân có lấy tham khảo thì PM em nhá, em nghĩ là nó sẽ có ích lắm ... :D ...
Cho cả em mượn nữa anh Thành ơi!